12 Eylül’de değişecek olan anayasa maddeleri

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkında kanun” şu düzenlemeleri içeriyor:

  • Kadın-erkek eşitliği konusunda alınacak tedbirler;

Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamayacak. Çocuklar, yaşlılar ve özürlüler ile harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacak.

  • Kişisel verilerin korunması;

Herkes kendisi ile ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olacak. Bu hak, kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsayacak. Kişisel veriler ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızası ile işlenebilecek.

  • Yurt dışına çıkış yasağı;

Yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması nedeniyle ve hakim kararıyla sınırlandırabilecek.

  • Çocuk istismarı;

Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça ana ve babası ile kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahip olacak. Devlet, her türlü istismara karşı çocukları koruyucu tedbirleri alacak.

  • Sendika ve toplu sözleşme;

Aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olunabilecek.

Memurlara ve diğer kamu görevlilerine toplu sözleşme yapma hakkı tanınacak. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde, taraflar Kamu Görevlileri Kuruluna başvurabilecek. Kurul kararları, kesin ve toplu sözleşme hükmünde olacak. Toplu sözleşme emeklilere de yansıtılacak.

Greve katılan işçilerin ve sendikanın kasıtlı veya kusurlu hareketleri sonucu grev uygulanan iş yerinde neden oldukları maddi zarardan sendika sorumlu tutulamayacak. Siyasi amaçlı grev ve lokavt, dayanışma grevi ve lokavtı, genel grev ve lokavt, iş yeri işgali, iş yavaşlatma, verim düşürme ve diğer direnişlere ilişkin yasaklar kaldırılacak.

  • Kamu Denetçiliği Kurumu;

“Kamu Denetçiliği Kurumu” (ombudsmanlık) oluşturulacak. Kurum, TBMM Başkanlığına bağlı olarak kurulacak ve idarenin işleyişi ile ilgili şikayetleri inceleyecek. Kamu başdenetçisi TBMM tarafından gizli oyla ve 4 yıl için seçilecek.

Milletvekilliğinin düşürülmesi uygulaması kaldırılacak.

TBMM Başkanlık Divanı 2. dönem sonuna kadar görev yapacak.

  • Yüksek Askeri Şura kararları (YAŞ);

Yüksek Askeri Şuranın (YAŞ) terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç,  her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılacak.

İdari yargı,  idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olacak,  “yerindelik denetimi” yapılamayacak.

  • Toplu sözleşme hakkı;

Memurlara verilen uyarma ve kınama cezaları yargı denetimine açılacak.

Adalet hizmetleri ile savcıların idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığınca denetimi, adalet müfettişleri ile hakim ve savcı mesleğinden olan iç denetçiler; araştırma, inceleme ve soruşturma işlemleri ise adalet müfettişlerince yapılacak.

  • Askeri Yargı;

Askeri yargının görev alanı yeniden belirlenecek. Askeri yargı, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülecek. Askeri mahkemeler, asker kişiler tarafından işlenen askeri suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli olacak.

Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar, her durumda adliye mahkemelerinde görülecek.

Siviller, savaş hali dışında askeri mahkemelerde yargılanamayacak.

  • Anayasa Mahkemesi’nin yapısı;

Anayasa Mahkemesi yeniden yapılandırılacak. Halen 11 asıl 4 yedek üyeli Anayasa Mahkemesi, 17 asıl üyeden oluşacak. TBMM, 2 üyeyi, Sayıştay Genel Kurulunun gösterdiği 3′er aday arasından, 1 üyeyi ise baro başkanlarının avukatlar arasından göstereceği 3 aday arasından gizli oyla seçecek.

Cumhurbaşkanı, 3 üyeyi Yargıtay, 2 üyeyi Danıştay, 1 üyeyi Askeri Yargıtay, 1 üyeyi Askeri Yüksek İdare Mahkemesince gösterilecek 3′er aday içinden; en az ikisi hukukçu olmak üzere 3 üyeyi ise YÖK’ün kendi üyesi olmayan yüksek öğretim kurumları öğretim üyeleri arasından göstereceği 3′er aday içinden seçecek. Cumhurbaşkanı, 4 üyeyi de üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, 1. sınıf hakim ve savcılar ile en az 5 yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından belirleyecek.

Anayasa Mahkemesi iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışacak. Bölümler, başkanvekilinin başkanlığında 4 üyenin katılımı ile toplanacak. Genel Kurul ise mahkeme başkanının veya başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az 12 üye ile toplanacak. Bölümler ve genel kurul, kararlarını salt çoğunluk ile alacak.

Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara, Genel Kurul bakacak.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliğinde iptale, siyasi partilerin kapatılmasına ya da devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilebilmesi için toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğuyla karar alacak.

Şekil bozukluğuna dayalı iptal davaları, Anayasa Mahkemesince öncelikle incelenip karara bağlanacak.

Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar dışında kalan işleri, dosya üzerinden inceleyecek. Ancak, bireysel başvurularda duruşma yapılmasına karar verilebilecek. Mahkeme, gerekli gördüğü hallerde sözlü açıklamalarını dinlemek üzere ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanları çağırabilecek, siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davalarda, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısından sonra kapatılması istenen siyasi partinin genel başkanlığının veya tayin edeceği bir vekilin savunmasını dinleyecek.

Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile 4 yıl için bir başkan ve iki başkanvekili seçilecek. Görev süresi bitenler yeniden seçilebilecek.

Anayasa Mahkemesi üyeleri 12 yıl için seçilecek. Bir kişi 2 defa üyeliğe seçilemeyecek. 12 yıldan önce yaş sınırını dolduran üye emekliye ayrılacak.

Anayasa Mahkemesinin mevcut yedek üyeleri “asıl üye” sıfatını kazanacak.

  • Yüce Divan;

Anayasa Mahkemesine kişisel başvuru yapılabilecek.

Meclis Başkanı, Genelkurmay Başkanı, kuvvet komutanları ile Jandarma Genel Komutanı da görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divanda yargılanacak. Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilecek. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucu verdiği kararlar kesin olacak.

Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyeleri için “hakimlik teminatı” geçerli olacak.

  • Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSKY)’nun yapısı;

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) yeniden yapılandırılacak. HSYK’nın halen 7 olan üye sayısı 22′e, 5 olan yedek üye sayısı ise 12′a çıkarılacak. HSYK, 3 daire halinde çalışacak.

HSYK’nın Başkanı, Adalet Bakanı olmaya devam edecek. Adalet Bakanlığı Müsteşarının Kurulda yer alması uygulaması da sürecek.

Kurulun, 4 asıl üyesi, yüksek öğretim kurumlarının hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri, üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından Cumhurbaşkanınca; 3 asıl ve 3 yedek üyesi, Yargıtay üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulunca; 2 asıl ve 2 yedek üyesi, Danıştay üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca; 1 asıl ve 1 yedek üyesi, Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından; 7 asıl ve 4 yedek üyesi, birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adli yargı hakim ve savcıları arasından adli yargı hakim ve savcılarınca; 3 asıl ve 2 yedek üyesi idari yargı hakim ve savcıları arasından idari yargı hakim ve savcılarınca dört yıl için seçilecek. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilecek.

Kurul üyeliği seçimi, üyelerin görev süresinin dolmasından önceki 60 gün içinde yapılacak.

Kurulun “meslekten çıkarma” cezasına ilişkin kararlarına itiraz yolu getirilecek. Kurulun diğer kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamayacak.

HSYK’nın mevcut asıl ve yedek üyelerinin görevleri, seçildikleri sürenin sonuna kadar devam edecek.

  • Geçici 15. Madde;

“Ekonomik ve Sosyal Konsey” Anayasa kapsamına alınacak.

12 Eylül dönemindeki Milli Güvenlik Konseyi üyeleri ile bu dönemde kurulan hükümetler ve Danışma Meclisi’nde görev alanların yargılanmasını önleyen geçici 15. maddesi yürürlükten kaldırıldı.

Anayasa değişikliği halkoyuna sunulurken tümüyle oylanacak.

12 Eylül’de değişecek olan anayasa maddeleri” üzerine 13 yorum

  1. vicdanı olan herkes evet der.refarundum parti davası değil türkiye davasıdır.biraz aklı olan zaten doğru cevabı bulacaktır.saygılar

  2. arkadaşLar burda 13 tane madde var değişecek oLan madde sayısı 40 neden diğerLeri yok bi kaç tane şehit maddesi bikaç çocuk maddesi yemdir kanmayalım Lütfen mantık yürütün biraz Laik vatanımızı koruyaLım..

  3. orkun kardeşim, taşıdığın zihniyetin mantarlaşmışlığından mıdır yoksa rengarenk atılmış başlıkların içindeki çocuğu kandırmış olmasından mı bilemem ama yanlış yorumlamışsın… buradaki başlıklar sadece konu başlığı tarzında.. başlıkların altında yazanlar bazen 4 bazende 5 madde içeriği ile ilgili.. yani toplayınca 30 küsür ediyor.. özetle şöyle söyleyim ki 12 eylülde değişecek tüm maddeler yukarıda yazıyor eksiksiz.. ve bencede kusursuz.. Kararım “EVET”…

  4. efendiler tek dayanağımız askerimiz onuda kötüleye kötüleye yerin dibine soktular şimdide tümden etkisiz hale getirmeye çalışıyolar… şimdiden hayır” lı seçimler…( asla kimse partizan olarak algılamasın, algılayanlarıda millet biliyo )

  5. hükümetin bitiremediği kavgayı 1 günde asker bitirdi bundan güzel ne olabilirki… hükümetin kulağından tutup indirdi askerimiz yönetmeyi bilmiyosan öğren die…

  6. hayır diğenler kendileride zarar gördü 12 eylül darbesinden ama hala hayır diyorlar ya böle bir zihniyrt olabilirmi yapmayın ya..biri çıkmış diyorki ben ak parti için evet demem..şimdi ben bu adama nasıl hitap edim..sen ak parti için evet demiyorsun ki..kendin için eşin için çocuğun içim..kardeşlerim yapmayın lütfen.. o kadar çok saçma şeyler söyleyenler varki..kulak asnayın hiçbirine…evet demek millet borcudur…..lütfenn

  7. Hoşuma giden güzel bir söz vardır:”Söyleyene değil, söylenene bak.” Bu anayasa değişikliğini AKP gündeme getirmiş olabilir;ama bazıları gibi sırf bu yüzden “Hayır!” demeyeceğim. Kararım :Evet, evet , evet! Neden mi? Kendisini bu milletin efendisi zanneden bazı kesimler benim değerlerimi yıllarca hiçe saydı, Türk’ün geleceği adına hiçbir adım atmadı, milleti birbirine düşürdü-80 darbesini hatırladıkça çıldırıyorum-.
    Değişiklik paketiyle cumhuriyet yıkılmayacak, aksine güçlenecek. Bizi yıllarca korkularla yaşattılar.Ama artık yeter…

  8. Evet Diyoruz Çünkü:
    Ramazan beni kesmiyor 12 ay aç , susuz gezeyim mi diyorsun ? bir EVET yeter 😉

    Am…aaaan 1071 ‘ den beri bu topraklarda yaşıyoruz , birazda başkaları mı yaşasın diyorsun ? Bir EVET yeter 🙂

    Apo piçinin , Akp ile pazarlık yapması gururunu mu okşuyor ? hiç durma EVET de !

    Tayyip anama sövse suç anamdadır diyecek kadar arsızlaştıysan eğer bir EVET yeter , hatta fazla bile gelebilir 🙂

    Ülkenin yüz ölçümü fazla mı geliyor ? güneydoğuda farklı bir devlet kurulsun mu istiyorsun ? Bir EVET yeter !

    Hayalim üç kelime o da şöyle : AÇ , SUSUZ , ŞEREFSİZ mi diyorsun ? Ne duruyon la bir EVET yeter .

    Kuran kursları kapatıldı , kiliseler ayine açıldı , apo piçine sayın denildi , şehit sayısı hiç olmadığı kadar arttı , özerklik tartışmaları başladı , işsizlik tavan yaptı ama içimdeki gerizekalı bu adamlara hala güveniyor mu diyorsun ? Rahat ol bir EVET yeter !

    Haburda gösteri yapan teröristlerin sayısı az mı geldi ? o zaman ülken için bir EVET yeter!

    Askerdeki evladının hala sağ olması seni çok mu rahatsız ediyor ? Bir EVET yeter!

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s